Praktyczny poradnik dla hodowców kóz oraz dla osób, które dopiero planują rozpocząć ich chów lub hodowlę. Każdy, kto chce mieć choćby jedną kozę w gospodarstwie, powinien go przeczytać. W książce znajdziesz porady na temat: różnych ras i kierunków użytkowania, pomieszczeń, utrzymania i żywienia według aktualnych przepisów, przydomowego przetwórstwa mleka koziego, najczęściej występujących chorób, ich profilaktyki i leczenia.
WSTĘP
Wzrost zainteresowania kozami, jaki można zauważyć w Polsce od końca lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia, przyczynił się do rozwoju ich hodowli, co leżało w pewnej sprzeczności z przyjętą strategią hodowlaną popieraną przez ówczesne władze państwowe. Dążenie naszego społeczeństwa do wzbogacania asortymentu dostępnej na rynku żywności, między innymi ze względów zdrowotnych, doprowadziło do samoistnego odtworzenia chowu i wzrostu zainteresowania tym gatunkiem zwierząt gospodarskich. W pierwszym etapie rozwoju krajowej hodowli koncentrowano się na produkcji mleka koziego, poszukiwanego dla dzieci z alergią na białko mleka krowiego, dla których produkt ten traktowano niemal jako lekarstwo. Wynikało to z mocno ograniczonej dostępności na rynku produktów kozich. W latach późniejszych, gdy pogłowie kóz wzrosło do tego stopnia, że wystąpiła swego rodzaju nadprodukcja mleka, zainteresowano się również przetwórstwem tego surowca. Po uruchomieniu wielu przydomowych przetwórni mleka asortyment artykułów mleczarskich na naszym rynku uległ znacznemu rozszerzeniu, wspomagając zarówno handel detaliczny, jak i gospodarstwa agroturystyczne. Rozwój hodowli w małych stadach może doprowadzić do wzrostu eksportu artykułów mleczarskich, głównie na rynek niemiecki, co w aspekcie możliwych do uzyskania cen może stanowić znaczną konkurencję, np. dla producentów francuskich. Dlatego też, przygotowując niniejszy poradnik, starałem się omówić najważniejsze aspekty obecnego znaczenia i przewidywanych perspektyw rozwoju koziarstwa w Polsce. Sporo miejsca poświęciłem też użytkowaniu mięsnemu, ze względu na niemal całkowity brak mięsa koziego na rynku, co ze względów dietetycznych należy uznać za niekorzystne.
Zainteresowanie chowem i użytkowaniem kóz wzrasta wraz z intensywnością przemian cywilizacyjnych, jako dążenie do zaspokojenia podstawowych potrzeb człowieka. Kozy, ze względu na swój temperament, wszechstronną użytkowość, bliski kontakt z człowiekiem oraz stosunkowo skromne wymagania, często pełnią rolę zwierząt nie tylko użytkowych, ale również towarzyszących człowiekowi, m.in. dzięki swoim predyspozycjom do chowu w małych grupach. Z tego też względu oprócz chowu czysto produkcyjnego, prowadzonego dla zysku, coraz szerzej kozy służą w gospodarstwach agroturystycznych i rekreacyjnych, a także w chowie amatorskim, jako zwierzęta umilające człowiekowi wypoczynek. Coraz częściej również dyskutuje się nad możliwościami wykorzystania tych zwierząt w terapiach różnych schorzeń.
Poniższy zbiór informacji potrzebnych przy zakładaniu i prowadzeniu chowu kóz przygotowałem tak, aby zastosowanie moich wskazówek sprzyjało przyjemności i satysfakcji z posiadania i użytkowania kóz.
SPIS TREŚCI
Wstęp
Znaczenie chowu kóz
Podstawowe informacje dotyczące pracy hodowlanej nad kozami
Podstawy chowu kóz
- Użytkowanie kóz na świecie.
- Mleczny kierunek użytkowy.
- Mięsny kierunek użytkowy.
- Wełnisty kierunek użytkowy.
- Puchowy kierunek użytkowy
- Kierunek wszechstronnie użytkowy
- Żywienie kóz.
- Pasze stosowane w żywieniu kóz.
- Rozród kóz.
- Odchów koźląt.
- Odchów naturalny.
- Odchów sztuczny
- Odchów po odsądzeniu.
- Tucz koźląt.
Użytkowanie kóz
- Użytkowanie mleczne
- Użytkowanie mięsne.
- Użytkowanie wełniste i puchowe
- Skóry kozie
- Obornik kozi.
Pomieszczenia i wyposażenie
Organizacja prac w ciągu roku
- Rozpoznawanie wieku i znakowanie
- Przeglądy kóz
- Ważniejsze zabiegi profilaktyczne
Transport kóz
Przydomowe przetwórstwo.
Ochrona zdrowia i choroby kóz